Ήθελε να προλάβει την ανατολή. Να σηκώσει τη φωτογραφική μηχανή και να κρατήσει το φως της καινούργιας ημέρας. Η 23χρονη Έντεν Μπεν Ρουμπί έφθασε νωρίς το πρωί της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο μουσικό φεστιβάλ Nova, μαζί με τον σύντροφό της, Άριελ Μπιτόν. Είχαν μπροστά τους μουσική, χορό και ακόμη μία εμπειρία να μοιραστούν. Κανείς από τους δύο δεν επέστρεψε.
Με αφορμή τη συμπλήρωση τριών χρόνων από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου 2023, θυμόμαστε την κοπέλα από τη Θεσσαλονίκη που αγαπούσε να ταξιδεύει, να ζωγραφίζει και να γεμίζει τη ζωή της με ανθρώπους. Την Έντεν που άφησε πίσω της φωτογραφίες, χρώματα και ένα τετράδιο γεμάτο όνειρα.
Για τους δικούς της, η απώλεια έχει το πρόσωπό της. Έχει τη φωνή που περιμένουν να ακούσουν, τις ευχές που δεν έρχονται πια στις γιορτές και τη θέση της στο οικογενειακό τραπέζι, που έγινε αβάσταχτο να μένει άδεια.
Τα καλοκαίρια που την έφερναν στην Ελλάδα
Η Έντεν γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσε στο Ισραήλ. Ζούσε στη Ρισόν Λετσιόν, όμως η Ελλάδα παρέμενε δεμένη με τα παιδικά της χρόνια, τις καλοκαιρινές επιστροφές και τις φιλίες που άντεξαν στον χρόνο.
Στην εβραϊκή κατασκήνωση του Λιτοχώρου γνώρισε, όταν ήταν 13 ετών, τη Σταβ Νουριέλι. Έγιναν αχώριστες. Επί δέκα χρόνια επέστρεφαν στην κατασκήνωση και, μεγαλώνοντας, έγιναν ομαδάρχισσες στον χώρο όπου είχαν πρωτοσυναντηθεί.
Εκεί βρίσκονταν μερικές από τις πιο αγαπημένες αναμνήσεις των φίλων της: η Έντεν να γελά, να αγαπά τη μουσική, να μοιράζεται την καθημερινότητά της μαζί τους. Η Σταβ τη θυμόταν γεμάτη αγάπη για τον κόσμο. Μετά τη δολοφονία της, δυσκολευόταν ακόμη και να μιλήσει για εκείνη σε παρελθόντα χρόνο.
Η ξαδέλφη της, Μάγια, κράτησε μια άλλη εικόνα από τα κοινά τους καλοκαίρια: «Είχαμε μάθει απ’ έξω τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας και τον τραγουδούσαμε κάθε πρωί…». Μια μικρή ανάμνηση, από εκείνες που αποκτούν ανυπολόγιστη αξία όταν ο άνθρωπος που τις μοιραζόταν μαζί σου δεν είναι πια εδώ.
Ένα τετράδιο γεμάτο μέλλον
Από τα 12 της, η Έντεν σημείωνε σε ένα τετράδιο όσα ήθελε να κάνει στη ζωή της. Να ταξιδέψει με τους γονείς της. Να βρει τον άνθρωπό της. Να αποκτήσει τρία παιδιά. Να παρουσιάσει κάποτε τις ζωγραφιές της σε γκαλερί της Νέας Υόρκης.
Ήταν οι επιθυμίες ενός παιδιού που μεγάλωνε πιστεύοντας ότι είχε χρόνο. Χρόνο για να δουλέψει, να δημιουργήσει, να αγαπήσει και να επιστρέψει από κάθε ταξίδι με καινούργιες ιστορίες.
Το ταλέντο της στη ζωγραφική είχε φανεί από νωρίς. Δημιουργούσε σε καμβάδες, σε σανίδες του σερφ, σε γλάστρες και αντικείμενα που περνούσαν από τα χέρια της. Η θάλασσα και η φύση τροφοδοτούσαν τη φαντασία της, ενώ οι ανατολές και τα ηλιοβασιλέματα την έκαναν να αναζητά ξανά το φως με τον φακό της.
Μετά τη δολοφονία της, η μητέρα της άρχισε να πραγματοποιεί ορισμένα από τα όνειρα του τετραδίου στη μνήμη της. Έργα της Έντεν εκτέθηκαν σε γκαλερί στο Τσέλσι της Νέας Υόρκης. Οι ζωγραφιές της έφθασαν στον προορισμό που εκείνη είχε ονειρευτεί. Η ίδια δεν μπόρεσε να σταθεί μπροστά τους.
Από την ανατολή στην αγωνία
Το βράδυ της 6ης Οκτωβρίου, η Έντεν είχε φάει με τους γονείς της, τον αδελφό της και τον Άριελ. Ένα ήσυχο οικογενειακό γεύμα πριν από την πρωινή αναχώρηση για το φεστιβάλ. Τίποτα δεν προμήνυε ότι αυτή η απλή συνάντηση θα γινόταν η τελευταία.
Όταν άρχισε η επίθεση, το ζευγάρι απομακρύνθηκε από τον χώρο του Nova και αναζήτησε προστασία σε καταφύγιο δίπλα στον δρόμο. Εκεί, όπου είχαν καταφύγει για να σωθούν, ένοπλοι της Χαμάς επιτέθηκαν με πυροβολισμούς και χειροβομβίδες. Η Έντεν ήταν 23 ετών. Ο Άριελ 22.
Η οικογένειά της έζησε την αγωνία των τηλεφωνημάτων, των μηνυμάτων και της επικοινωνίας που ξαφνικά σταμάτησε. Ακολούθησαν ημέρες αναζήτησης και ελπίδας, μέχρι την επιβεβαίωση του θανάτου της. Οι δικοί της περίμεναν μια απάντηση που θα την έφερνε πίσω. Ήρθε εκείνη που φοβούνταν περισσότερο.
Η θέση που κανείς δεν αντέχει να βλέπει άδεια
Στα οικογενειακά τραπέζια, όλοι είχαν τη θέση τους. Μετά τη δολοφονία της Έντεν, αυτή η συνήθεια άλλαξε. Η θεία της περιέγραψε πως δεν κάθονται πλέον στις καθιερωμένες θέσεις τους, γιατί είναι πολύ οδυνηρό να ξεχωρίζει η δική της, άδεια.
Η απουσία της περνά μέσα από αυτές τις μικρές στιγμές. Από ένα γεύμα, μια γιορτή, μια ανάμνηση που ξεκινά με χαμόγελο και τελειώνει με τη συνειδητοποίηση ότι δεν θα υπάρξουν άλλες μαζί της.
Στην Ελλάδα, οι άνθρωποι που την αγάπησαν συνεχίζουν να συναντιούνται για να τη θυμούνται. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2026, η Ισραηλιτική Κοινότητα Αθηνών διοργάνωσε το After Eden Festival στο Εβραϊκό Σχολείο στο Παλαιό Ψυχικό, παρουσία της οικογένειάς της. Μια συνάντηση αφιερωμένη στη μνήμη της και στη ζωή που δεν πρόλαβε να ζήσει.
Τρία χρόνια μετά, οι φωτογραφίες και οι ζωγραφιές της παραμένουν. Οι φίλοι της κρατούν τα καλοκαίρια στο Λιτόχωρο. Η οικογένειά της κρατά το τετράδιο και προσπαθεί να δώσει συνέχεια σε όσα εκείνη είχε γράψει.
Η Έντεν ήθελε να φωτογραφίσει την ανατολή. Να κρατήσει μια όμορφη στιγμή και να συνεχίσει τη μέρα της. Ήταν μόλις 23 ετών. Είχε ακόμη τόσα να δει.
