Δέκα κυκλικοί κόμβοι και ένας ακόμη που έχει προταθεί από τον Δήμο Κρωπίας βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού για τον περιορισμό των τροχαίων στη λεωφόρο Αθηνών–Σουνίου.

Μια παρέμβαση αναγκαία για κατοίκους και επισκέπτες, η οποία, ωστόσο, εξακολουθεί να απέχει από την κατασκευή, καθώς παραμένουν μελετητικές και διοικητικές εκκρεμότητες.

Το έργο που προωθεί η Περιφέρεια Αττικής έχει συνολικό προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των απαλλοτριώσεων, με χρηματοδότηση από ίδιους πόρους. Αφορά επιλεγμένα τμήματα της διαδρομής από τη λίμνη Βουλιαγμένης μέχρι το Θυμάρι και περιλαμβάνει κυκλικούς κόμβους, διαχωρισμό των αντίθετων ρευμάτων, στηθαία ασφαλείας, πεζοδρόμια και υποδομές ασφαλέστερης διέλευσης πεζών.

Το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι επικίνδυνες αναστροφές, οι ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις και οι μεγάλες ταχύτητες. Το ερώτημα, όμως, είναι πότε ο σχεδιασμός θα μετατραπεί σε εργοτάξια και τι θα γίνει μέχρι τότε για την προστασία όσων χρησιμοποιούν καθημερινά την παραλιακή.

Σε ποιες περιοχές σχεδιάζονται οι κόμβοι

Η αντιστοίχιση των δημοσιευμένων χιλιομετρικών θέσεων της μελέτης με καταγεγραμμένα τοπόσημα δίνει μια πρώτη εικόνα της γεωγραφικής κατανομής των παρεμβάσεων.

Με κατεύθυνση από την Αθήνα προς το Σούνιο, η χιλιομέτρηση παραπέμπει στις ακόλουθες περιοχές:

1. Περιοχή Island, στα Λιμανάκια Βουλιαγμένης–Βάρκιζας. Η πρώτη θέση παραπέμπει στην ευρύτερη περιοχή του γνωστού παραλιακού χώρου.
2. Πρώην Ribas, στην έξοδο της Βάρκιζας. Η δεύτερη θέση αντιστοιχεί στην περιοχή πριν από τις Τρύπες Καραμανλή, με σημείο αναφοράς το παλιό κέντρο.
3. Λουμπάρδα – Αγία Μαρίνα Κρωπίας. Η τρίτη θέση εντοπίζεται γεωγραφικά στην περιοχή της Λουμπάρδας, χωρίς να έχει εξακριβωθεί η ακριβής κάθετη οδός.
4. Ζώνη μεταξύ Αγίου Δημητρίου Κρωπίας και Γαλάζιας Ακτής. Εδώ τοποθετείται κατά προσέγγιση η τέταρτη θέση, η οποία χρειάζεται επιβεβαίωση πάνω στο σχέδιο.
5. Γαλάζια Ακτή, στην αρχή της παραλιακής περιοχής Λαγονησίου. Η πέμπτη θέση παραπέμπει στην ευρύτερη περιοχή της παραλίας και των προσβάσεων προς τον οικισμό.
6. Λαγονήσι, περιοχή Πεύκο–Ευκάλυπτοι. Η έκτη θέση αντιστοιχεί γεωγραφικά στη συγκεκριμένη παραλιακή ζώνη.
7. Περιοχή εισόδου Σαρωνίδας από Λαγονήσι. Εκεί παραπέμπει η έβδομη χιλιομετρική θέση της μελέτης.
8. Μαύρο Λιθάρι, στην περιοχή των παραλιακών ξενοδοχείων. Η όγδοη θέση συνδέεται γεωγραφικά με τη γνωστή παραλιακή περιοχή μετά τη Σαρωνίδα.
9. Περιοχή Αγίου Νικολάου Αναβύσσου. Η ένατη θέση παραπέμπει στην ευρύτερη ζώνη του Αγίου Νικολάου, πριν από το παραλιακό μέτωπο Αναβύσσου–Παλαιάς Φώκαιας.
10. Είσοδος Θυμαριού από Παλαιά Φώκαια. Η τελευταία θέση αντιστοιχεί στην αρχή του οικισμού, προς το νότιο άκρο της εξεταζόμενης διαδρομής.

Ο «+1» στην οδό Κέκροπος

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί ο κόμβος στη συμβολή της Αθηνών–Σουνίου με την οδό Κέκροπος, κοντά στο πρώην ξενοδοχειακό συγκρότημα «Ήλιος», στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας Κρωπίας.

Ο Δήμος Κρωπίας είχε προτείνει, κατά τη διαβούλευση της περιβαλλοντικής μελέτης το 2024, την ενσωμάτωσή του ως 11ου κυκλικού κόμβου, επικαλούμενος σχετική προμελέτη.

Η θέση αυτή κατονομάζεται ρητά. Από τα στοιχεία που έχουν εντοπιστεί, όμως, δεν επιβεβαιώνεται ότι η πρόταση έχει ενταχθεί στον τελικό σχεδιασμό του έργου των 30 εκατομμυρίων ευρώ. Συνεπώς, το «10+1» περιγράφει τους δέκα προβλεπόμενους κόμβους και έναν πρόσθετο προτεινόμενο.

Ασφαλείς αναστροφές και προστασία πεζών

Οι παρεμβάσεις αφορούν περίπου 18,6 χιλιόμετρα, μέσα σε ένα εξεταζόμενο τμήμα συνολικού μήκους περίπου 31 χιλιομέτρων.

Οι κυκλικοί κόμβοι σχεδιάζονται ώστε οι οδηγοί να μπορούν να αλλάζουν κατεύθυνση σε οργανωμένα σημεία. Παράλληλα, ο διαχωρισμός των αντίθετων ρευμάτων θα περιορίζει τη δυνατότητα παράνομων αναστροφών, κάθετων διελεύσεων και προσπεράσεων από το αντίθετο ρεύμα.

Προβλέπονται επίσης βελτιώσεις στη γεωμετρία του δρόμου, πεζοδρόμια όπου κρίνονται αναγκαία, ένας παράδρομος, τμήμα ποδηλατοδρόμου και επεκτάσεις υφιστάμενων υπόγειων διαβάσεων πεζών, καθώς και νέες όπου απαιτούνται.

Η προστασία των πεζών έχει ιδιαίτερη σημασία σε έναν άξονα που χωρίζει κατοικημένες περιοχές από παραλίες με μεγάλη επισκεψιμότητα. Το καλοκαίρι και τα Σαββατοκύριακα, η αύξηση της κυκλοφορίας επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες μετακίνησης.

Από το 2018 στις μελέτες του 2026

Η ανάγκη συνολικότερων παρεμβάσεων στην Αθηνών–Σουνίου δεν αναγνωρίστηκε σήμερα. Ήδη από το 2018, σε κυβερνητική παρουσίαση για τις υποδομές της Ανατολικής Αττικής, περιγραφόταν σχεδιασμός με κυκλικούς κόμβους σε οκτώ θέσεις. Εκείνη η εκδοχή δεν ταυτίζεται πλήρως με το σημερινό σχέδιο, αποδεικνύει όμως ότι η συζήτηση για ασφαλέστερες αναστροφές και διασταυρώσεις έχει βάθος χρόνου.

Για τη συγκεκριμένη μελετητική διαδικασία, βασικό ορόσημο αποτελεί η 8η Σεπτεμβρίου 2022, όταν υπογράφηκε η προγραμματική σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Νέα Μητροπολιτική Αττική». Στις 30 Ιουλίου 2025 ακολούθησε τροποποίηση–παράτασή της.

Η προετοιμασία συνεχιζόταν και το καλοκαίρι του 2026. Στις 9 Ιουλίου εκδόθηκε πρόσκληση για υπηρεσίες τεχνικού συμβούλου, με αντικείμενο τον έλεγχο της οριστικής μελέτης, τη συμβατότητά της με τους περιβαλλοντικούς όρους και την επίβλεψη των απαιτούμενων κτηματολογικών μελετών.

Η διαδρομή αυτή δημιουργεί εύλογο προβληματισμό για τον χρόνο που μεσολαβεί μέχρι την υλοποίηση. Οι διαφορετικές φάσεις σχεδιασμού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο, αμετάβλητο έργο. Ωστόσο, η ανάγκη προστασίας οδηγών και πεζών παραμένει επί χρόνια γνωστή.

Οι εκκρεμότητες πριν από τα εργοτάξια

Σύμφωνα με την πρόσφατη παρουσίαση του έργου, έχουν εγκριθεί η προκαταρκτική μελέτη και η προμελέτη και έχει εκδοθεί Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων. Η οριστική μελέτη αναμενόταν εντός Οκτωβρίου 2026, ενώ συντάσσονταν τα κτηματολογικά διαγράμματα και οι πίνακες.

Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί απόφαση που να επιβεβαιώνει την τελική έγκριση και παραλαβή της οριστικής μελέτης. Κρίσιμη εκκρεμότητα αποτελούν επίσης οι απαλλοτριώσεις στους κόμβους, για εκτάσεις συνολικού εμβαδού περίπου 14.030 τετραγωνικών μέτρων.

Το έργο βρίσκεται, επομένως, στη φάση ωρίμανσης πριν από τη δημοπράτηση. Η πρόσφατη προώθησή του ως παρέμβασης μείζονος σημασίας ενισχύει την προτεραιότητά του, χωρίς να υποκαθιστά τις τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες που απομένουν.

Με βάση τον προγραμματισμό που έχει παρουσιαστεί, η ολοκλήρωση της ωρίμανσης και των αδειοδοτήσεων τοποθετείται τον Μάρτιο του 2027, η υπογραφή της σύμβασης τον Δεκέμβριο του 2027 και η ολοκλήρωση των εργασιών τον Ιούνιο του 2030, μετά από κατασκευαστική περίοδο 30 μηνών.

Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν στόχους προγραμματισμού. Η τήρησή τους θα κριθεί από την ολοκλήρωση των μελετών, την πρόοδο των απαλλοτριώσεων και την εξέλιξη της διαγωνιστικής διαδικασίας.

Και μέχρι το 2030;

Για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά την παραλιακή, το πιο άμεσο ερώτημα είναι τι θα γίνει μέχρι την ολοκλήρωση της μεγάλης παρέμβασης.

Ποια πρόσθετα μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν στα επικίνδυνα σημεία; Πώς θα προστατευθούν οι πεζοί στις προσβάσεις προς τις παραλίες; Πώς θα περιοριστούν οι παράνομες αναστροφές και οι μεγάλες ταχύτητες όσο το έργο παραμένει στα στάδια της προετοιμασίας;

Οι επόμενες ανακοινώσεις χρειάζεται να συνοδεύονται από μετρήσιμη πρόοδο: έγκριση της οριστικής μελέτης, ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών απαλλοτρίωσης, δημοσίευση του διαγωνισμού. Χρειάζεται επίσης σαφής ενημέρωση για την ακριβή χωροθέτηση των δέκα κόμβων και για την τύχη της πρότασης του ενδέκατου.

Η παρέμβαση φιλοδοξεί να περιορίσει τον φόρο αίματος στην Αθηνών–Σουνίου. Εκείνο που μένει να αποδειχθεί είναι η δυνατότητα έγκαιρης υλοποίησής της. Η ασφάλεια του δρόμου, όμως, απαιτεί δράση και στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι το 2030.