Στις κάλπες προσέρχονται την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 τα μέλη της Παγκρητίου Ενώσεως, για να αναδείξουν τη διοίκηση που θα αναλάβει την ευθύνη ενός ιστορικού σωματείου με ογδόντα χρόνια νόμιμης λειτουργίας.
Την προεδρία διεκδικούν η σημερινή πρόεδρος Ρένα Βασιλάκη, η πρώην βουλευτής και πρώην νομάρχης Ηρακλείου Ευαγγελία Σχοιναράκη–Ηλιάκη και ο πρώην επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Μανώλης Σφακιανάκης.
Η ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί από τις 7 το πρωί έως τις 7 το βράδυ, στο ξενοδοχείο «Τιτάνια», Πανεπιστημίου 52, στην Αθήνα. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει τόσο την ηγεσία όσο και την κατεύθυνση της Παγκρητίου σε μια περίοδο κατά την οποία η προσέλκυση νέων μελών, η κοινωνική προσφορά και η συνεργασία με τους τοπικούς κρητικούς συλλόγους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Τρεις προτάσεις για το μέλλον της Παγκρητίου
Η Ρένα Βασιλάκη διεκδικεί την ανανέωση της θητείας της, έχοντας αναλάβει την προεδρία το 2022. Η υποψηφιότητά της συνδέεται με τη συνέχεια της σημερινής διοίκησης, η οποία καλείται να παρουσιάσει τον απολογισμό της και να πείσει τα μέλη για τις προτεραιότητες της επόμενης τετραετίας.
Στις πρωτοβουλίες που προβάλλει η Ένωση περιλαμβάνεται η τροποποίηση του καταστατικού για τη δυνατότητα εγγραφής Κρητικών τρίτης γενιάς. Πρόκειται για άνοιγμα προς νεότερους ανθρώπους κρητικής καταγωγής, του οποίου η ουσιαστική αξία θα κριθεί από τη συμμετοχή τους στη ζωή του σωματείου.
Η Ευαγγελία Σχοιναράκη–Ηλιάκη, επικεφαλής του συνδυασμού «Κρητών Ένωσις», προσέρχεται στην αναμέτρηση με την εμπειρία της από την εκπαίδευση, το Κοινοβούλιο και την αυτοδιοίκηση. Στο επίκεντρο της πρότασής της τοποθετεί μια Παγκρήτιο ανοιχτή στη συμμετοχή, με ενισχυμένο κοινωνικό ρόλο και ουσιαστική παρουσία στα ζητήματα που απασχολούν την Κρήτη και τους Κρήτες της Αττικής.
Η υποψηφιότητά της παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή συνδέει την ανανέωση με συγκεκριμένες οργανωτικές παρεμβάσεις: επικαιροποίηση του μητρώου μελών, προστασία και ψηφιοποίηση του ιστορικού αρχείου, σύγχρονα εργαλεία επικοινωνίας και ενεργότερη συμμετοχή της νέας γενιάς. Η έμφαση στη συνεργασία και στην κοινωνική αλληλεγγύη δίνει στην πρότασή της περιεχόμενο που μπορεί να απευθυνθεί και πέρα από τον στενό κύκλο των ήδη ενεργών μελών.
Δείγμα αυτής της επιδίωξης αποτελεί η παρέμβαση της «Κρητών Ένωσις» για την ολοκλήρωση του Μνημειακού Συγκροτήματος της Μάχης της Κρήτης στον Γαλατά Χανίων. Η παράταξη ζήτησε χρηματοδότηση, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και κοινή διεκδίκηση από τους φορείς του νησιού, αναδεικνύοντας την ανάγκη η Παγκρήτιος να διαθέτει δημόσιο λόγο για σημαντικές εκκρεμότητες της Κρήτης.
Ο Μανώλης Σφακιανάκης, επικεφαλής του συνδυασμού «Παγκρήτιος Χωρίς Σύνορα», δίνει ιδιαίτερο βάρος στην τεχνολογία και στη διασύνδεση των Κρητών παγκοσμίως. Μεταξύ των εξαγγελιών του βρίσκονται εφαρμογή δικτύωσης, ψηφιακή «Ταυτότητα Κρητικού» με παροχές, Παγκόσμιο Συμβούλιο Νέων Κρήτης και ανάπτυξη πολιτιστικών δράσεων στο εξωτερικό.
Προτείνει επίσης τη λειτουργία 21 τομέων δράσης, με ανάθεση ευθυνών στους ανθρώπους του συνδυασμού του. Το ζητούμενο για αυτές τις εξαγγελίες είναι η πρακτική εφαρμογή τους και η σύνδεσή τους με τις καθημερινές ανάγκες των μελών και των τοπικών κρητικών κοινοτήτων.
Ισχυρή κρητική παρουσία στην Αν. Αττική
Οι εκλογές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ανατολική Αττική, όπου λειτουργεί ένα εκτεταμένο δίκτυο κρητικών σωματείων. Στα Μεσόγεια, στη Λαυρεωτική, στον Σαρωνικό και στη βορειοανατολική ακτή καταγράφονται τουλάχιστον δέκα διακριτοί σύλλογοι και ενώσεις, με παρουσία στην πολιτιστική ζωή των τοπικών κοινωνιών.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Σύλλογος Κρητών Λαυρίου «Η Μεγαλόνησος», ο Σύλλογος Κρητών Μαρκοπούλου–Πόρτο Ράφτη, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κρητών Μεσογαίας «Το Ζάλο», ο Σύλλογος Κρητών Μεσογείων «Ο Ψηλορείτης» στο Κορωπί και η Ένωση Κρητών Σαρωνικού «Ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος».
Το δίκτυο συμπληρώνουν ο Σύλλογος Κρητών Ανθούσας–Γέρακα–Παλλήνης «Η Μεγαλόνησος», ο Σύλλογος Κρητών Παλλήνης–Κάντζας–Γλυκών Νερών «Το Κρι Κρι», καθώς και οι σύλλογοι Ραφήνας–Πικερμίου, Σπάτων–Αρτέμιδος και Νέας Μάκρης–Μαραθώνα. Η συνεργασία πολλών από αυτούς στη διοργάνωση της επετείου της Μάχης της Κρήτης στο Λαύριο το 2026 αποτυπώνει ήδη τη δυνατότητα κοινών πρωτοβουλιών.
Οι σύλλογοι αυτοί είναι αυτοτελή σωματεία. Η συμμετοχή στις εκλογές της Παγκρητίου αφορά τα φυσικά πρόσωπα που είναι μέλη της και πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις. Ωστόσο, η σχέση της νέας διοίκησης μαζί τους αποτελεί ουσιαστικό πεδίο κρίσης: κοινός προγραμματισμός, στήριξη πολιτιστικών δράσεων, ευκαιρίες για τους νέους και σταθερή επικοινωνία με τις τοπικές κοινότητες.
Μια ιστορική παρακαταθήκη και μια απαιτητική επόμενη μέρα
Η Παγκρήτιος θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και ιστορικότερα πνευματικά και πολιτιστικά σωματεία της χώρας. Η νόμιμη συγκρότησή της το 1946 συνδέεται με την Εθνική Κρητική Οργάνωση της Κατοχής, ενώ οι συλλογικές της ρίζες φτάνουν στην Ένωση Κρητών Αθηνών του 1932.
Σημαντικό κοινωνικό αποτύπωμα αυτής της διαδρομής αποτελεί η Κρητική Εστία, η οποία ιδρύθηκε το 1963 με πρωτοβουλία 21 κρητικών σωματείων και επικεφαλής την Παγκρήτιο, για τη στήριξη κυρίως φοιτητών από οικογένειες με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες.
Στις κάλπες της 15ης Νοεμβρίου η πρώτη θέση έχει καθοριστική σημασία. Το καταστατικό προβλέπει ότι ο πρώτος συνδυασμός εκλέγει τον πρόεδρο και 16 συμβούλους, εξασφαλίζοντας 17 από τις 25 θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς να απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία ψήφων.
Η ισχυρή αυτή εντολή συνοδεύεται από αντίστοιχη ευθύνη. Η επόμενη διοίκηση θα κριθεί από το κατά πόσο θα μετατρέψει την ιστορική παρακαταθήκη της Παγκρητίου σε σημερινή προσφορά, δίνοντας χώρο στους νέους και χτίζοντας ουσιαστικές συνεργασίες με τους Κρήτες κάθε περιοχής της Αττικής.
