Ούτε σε δηλώσεις ούτε σε απόλυτους ισχυρισμούς δεν μπορεί να εξαντλείται η συζήτηση για τις κάθετες ιδιοκτησίες στη Λάκκα Αναβύσσου.
Το θέμα είναι πιο σύνθετο και απαιτεί έλεγχο της νομοθεσίας, των τίτλων και της πραγματικής κατάστασης κάθε ακινήτου.
Μετά την ενημέρωση των κατοίκων και την απόφαση για αναστολή της διαδικασίας, τέθηκε δημόσια το ερώτημα αν οι κάθετες ιδιοκτησίες σε μία εκτός σχεδίου περιοχή είναι εξαρχής άκυρες. Η απάντηση, όμως, δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάζεται.
Τι ίσχυε και τι άλλαξε
Για πολλά χρόνια, η σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας σε εκτός σχεδίου γήπεδα δεν επιτρεπόταν και η σχετική νομολογία ήταν σαφής. Αυτό όμως αφορά το παλαιότερο νομικό καθεστώς.
Από το 2013 και μετά, με τον ν. 4178/2013 και τις μεταγενέστερες ρυθμίσεις, το πλαίσιο άλλαξε. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επιτράπηκε η σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας ακόμη και σε εκτός σχεδίου γήπεδα.
Καθοριστικό στοιχείο είναι αν στο γήπεδο υπήρχαν έως τις 28 Ιουλίου 2011 κτίσματα, νόμιμα ή αυθαίρετα που μπορούσαν να υπαχθούν στις σχετικές ρυθμίσεις. Ο νόμος προέβλεψε επίσης δυνατότητα αναγνώρισης παλαιότερων συστάσεων ως έγκυρων, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Επομένως, η θέση ότι «οποιαδήποτε κάθετη στη Λάκκα είναι άκυρη» δεν μπορεί να θεωρηθεί γενικά ορθή. Αντίστοιχα, όμως, δεν μπορεί κανείς να θεωρεί εκ των προτέρων ότι όλες οι υπάρχουσες κάθετες είναι απολύτως νόμιμες.
Οι τίτλοι θα δώσουν την απάντηση
Το πραγματικό ζήτημα βρίσκεται στους τίτλους κάθε ιδιοκτησίας. Πότε έγινε η σύσταση, τι υπήρχε στο γήπεδο, ποια κτίσματα είχαν ανεγερθεί και αν αυτά ήταν νόμιμα ή μπορούσαν να τακτοποιηθούν.
Αυτά είναι τα στοιχεία που κρίνουν την ισχύ κάθε περίπτωσης. Οι γενικεύσεις, είτε προς τη μία είτε προς την άλλη πλευρά, δεν αρκούν.
Το θέμα έχει φτάσει και στη νομολογία του Αρείου Πάγου, η οποία έχει αναγνωρίσει ότι μετά τις αλλαγές της νομοθεσίας μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να υπάρξουν έγκυρες κάθετες ιδιοκτησίες σε εκτός σχεδίου ακίνητα.
Εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα
Το κρίσιμο για τη Λάκκα, ωστόσο, δεν είναι μόνο αν μία κάθετη είναι νομικά ισχυρή. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο αυτή θα αντιμετωπιστεί κατά την πολεοδομική ένταξη της περιοχής.
Εδώ βρίσκεται πιθανότατα και η ουσία των οικονομικών επιβαρύνσεων που αναδείχθηκαν στην ενημέρωση των κατοίκων. Μια ιδιοκτησία μπορεί να διαθέτει έγκυρη σύσταση και παρ' όλα αυτά να αντιμετωπίζει σημαντικές εισφορές σε γη ή χρήμα κατά την εφαρμογή του σχεδίου.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που χρειάζεται πλέον πλήρη τεχνική και νομική αποσαφήνιση. Όχι γενικές διαβεβαιώσεις και όχι απλουστευτικές ερμηνείες.
Τα στοιχεία που λείπουν
Αν πράγματι οι κάθετες αποτελούν βασικό παράγοντα για τις επιβαρύνσεις, τότε πρέπει να δοθούν συγκεκριμένοι αριθμοί. Πόσες τέτοιες ιδιοκτησίες έχουν καταγραφεί στη Λάκκα και σε πόσα αρχικά γήπεδα αντιστοιχούν;
Πρέπει επίσης να γίνει σαφές πόσες από αυτές θεωρούνται νομικά ισχυρές και πόσες εμφανίζουν προβλήματα. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η συζήτηση παραμένει σε επίπεδο εντυπώσεων.
Το ίδιο ισχύει και για τις εισφορές. Οι κάτοικοι δικαιούνται να γνωρίζουν πώς αλλάζει το κόστος όταν ένα αρχικό γήπεδο έχει περισσότερες κάθετες ιδιοκτησίες και ποια ακριβώς μεθοδολογία χρησιμοποιείται από τους μελετητές.
Η αναστολή δεν λύνει το ζήτημα
Η αναστολή της διαδικασίας μπορεί να απέτρεψε άμεσες συνέπειες, δεν έλυσε όμως το πρόβλημα. Αντίθετα, άνοιξε τον χρόνο για να δοθούν απαντήσεις που μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί με πλήρη σαφήνεια.
Το επόμενο βήμα δεν μπορεί να είναι ακόμη μία γενική ενημέρωση. Χρειάζεται συγκεκριμένη αποτύπωση των τίτλων, των κάθετων ιδιοκτησιών και των οικονομικών συνεπειών για κάθε κατηγορία ακινήτου.
Μόνο τότε θα μπορεί να απαντηθεί με ακρίβεια αν οι επιβαρύνσεις είναι αναπόφευκτες ή αν υπάρχει δυνατότητα διαφορετικής πολεοδομικής και νομικής αντιμετώπισης.
Γιατί στη Λάκκα το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν «ισχύουν» ή «δεν ισχύουν» γενικά οι κάθετες. Είναι ποιες ισχύουν, πώς αντιμετωπίζονται και πόσο τελικά θα κοστίσουν στους ιδιοκτήτες.
Διαβάστε σχετικά: Λάκκα Αναβύσσου: Η κίνηση Παπαχρήστου πριν από τις οικονομικές επιβαρύνσεις
