Date2

Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2018 15:29:03

rss

αναζήτηση

makripano

Η ιστορία του κορυφαίου ύμνου των Χριστουγέννων «Η Παρθένος σήμερον», που γράφτηκε από έναν Σύριο από τη μαρτυρική πόλη Χομς!

Αλλάξτε μέγεθος

romanos melodos

«Μετράει», περίπου, 1400 χρόνια ζωής, ο κορυφαίος ύμνος της Ορθοδοξίας για τη γέννηση του Χριστού αφού γράφτηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. και μάλιστα από έναν Σύριο!

Πολύ μικρός ο Σύριος αυτός – που γεννήθηκε στην πόλη Έμεσα (τη σημερινή Χομς της Συρίας και η οποία από 2011 έως και το 2016 έγινε θέατρο αιματηρών πολεμικών συγκρούσεων μεταξύ των αντιμαχομένων πλευρών της μαρτυρικής αυτής χώρας), διακόνησε στον ναό της Αναστάσεως στη Βηρυτό – έφτασε στην Κωνσταντινούπολη και έμεινε σε ένα κελί του ναού της Θεοτόκου του Κύρου (η εκκλησία ονομάστηκε έτσι επειδή την είχε χτίσει κάποιος ονόματι Κύρος).

Ο Ρωμανός (αυτό ήταν το όνομα του Σύριου), είχε από μικρός την επιθυμία να ασχοληθεί με τη μουσική.

Προσπαθούσε να γράψει στίχους ή να ψάλλει μερικούς ύμνους, αλλά ήταν τόσο άτεχνοι οι στίχοι του και τόσο άσχημη και παράτονη η φωνή του, που όλοι όσοι τον άκουγαν τον απογοήτευαν.

Εκείνος είχε όμως αυτό που λέμε μεράκι. Ήθελε πολύ να μάθει μουσική, να μάθει να τραγουδά και να δημιουργεί...Δεν το έβαζε κάτω. Μπορεί να απογοητευόταν και να βασανιζόταν που δεν μπορούσε να κάνει αυτό που αγαπούσε, αλλά δε σταματούσε την προσπάθεια και κυρίως δε σταματούσε να παρακαλά το Θεό γι' αυτό.

Όπου στεκόταν κι όπου βρισκόταν παρακαλούσε θερμά στη δύναμη που πίστευε, στο Θεό, να τον βοηθήσει να τα καταφέρει και συνέχιζε πεισματικά να προσπαθεί, ακόμα κι όταν τίποτα δεν έδειχνε φαινομενικά ότι θα μπορούσε να γίνει το όνειρό του πραγματικότητα.

Η παράδοση θέλει μια νύχτα των Χριστουγέννων, από αυτές που πέρασε ο Ρωμανός στη μονή της Θεοτόκου του Κύρου, να συμβαίνει κάτι τόσο παράδοξο αλλά και τόσο πραγματικό,ώστε όλοι όσοι υπήρξαν μάρτυρες αυτού του θαυμαστού γεγονότος να μην μπορούν να το εξηγήσουν, αλλά ούτε και να το αμφισβητήσουν!

Τη νύχτα εκείνη ο Ρωμανός πήγε στον ναό για τη χριστουγεννιάτικη λειτουργία. Ούτε εκεί σταμάτησε ασφαλώς τη γνωστή του συνήθεια. Παρακαλούσε συνεχώς το Θεό και την Παναγία, που υπεραγαπούσε, να τον βοηθήσουν, να του δώσουν το ταλέντο, το χάρισμα που ζητούσε.

Όταν τελείωσε η λειτουργία, επέστρεψε στο κελί του και έπεσε να κοιμηθεί. Είδε στο όνειρο του την Παναγία να έρχεται κοντά του και να του δίνει στα χέρια του έναν «κόντο», δηλαδή ένα κυλινδρικά τυλιγμένο χαρτί (αλλιώς «κοντάκιο»), λέγοντάς του να το φάει! Πράγματι, στο όνειρο, ο Ρωμανός είδε ότι το κατάπιε!

 

Διαβάστε επίσης: Το πνεύμα των Χριστουγέννων έκανε... κατάληψη ομορφιάς και πρωτοτυπίας στο Flower Fairy!

 

Μια ξεχωριστή έμπνευση, μια μαγική διάθεση είχε όταν ξύπνησε. Μεμιάς, μέσα σε λίγα μόλις λεπτά, φτιάχνει έναν από τους ωραιότερους ύμνους της βυζαντινής υμνογραφίας, το πρώτο «κοντάκιο» (όπως το ονόμασε ο ίδιος, ορμώμενος από το όνειρό του) που ψάλλουμε έως σήμερα στις εκκλησιές, τα Χριστούγεννα:

«Η Παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει
και η γη το σπήλαιον, τω απροσίτω προσάγει.
Άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογούσι.
Μάγοι δε μετά αστέρος οδοιπορούσι.
Δι' ημάς γαρ εγεννήθη Παιδιον νέον,
ο προ αιώνων Θεός».

(Μετάφραση: Η Παρθένος σήμερα γεννά αυτόν που είναι πάνω από την «ουσία», την ανθρώπινη σάρκα, τον ασώματο
και η γη προσφέρει το σπήλαιο στον απρόσιτο
Οι άγγελοι μαζί με τους βοσκούς ψάλλουν ύμνους δοξολογίας
και οι μάγοι πορεύονται με οδηγό το αστέρι
Γιατί για χάρη μας γεννήθηκε «καινούριο» Παιδί,
ο Θεός που υπάρχει πάντα στους αιώνες).

kontakion

Έτρεξε αμέσως στο ναό και, όπως όλοι ήταν μαζεμένοι εκεί, έψαλλε τον λιτό περιεκτικό και πανέμορφο αυτόν ύμνο του, που περιέχει, μέσα σε λίγες μόλις σειρές όλο το θαύμα της γέννησης, με μια φωνή που ποτέ άλλοτε δεν είχαν ακούσει να βγαίνει από το στόμα του.

Ο άμουσος και φάλτσος Ρωμανός είχε μεταμορφωθεί, μόλις σε μια νύχτα, σε έναν καλλικέλαδο κορυφαίο υμνογράφο, που έμελλε να μας κληροδοτήσει πλήθος από τους ωραιότερους ύμνους της βυζαντινής υμνογραφίας.

Τον χαρακτήρισαν ως τον «πρίγκιπα των αρχαίων μελωδών», ως τον «νέο Πίνδαρο» ή ως τον «μέγιστο εκκλησιαστικό ποιητή του κόσμου» και όχι άδικα.

Οι στίχοι του είναι το εξοχότερο δείγμα της δύναμης της απλής και μεστής γλώσσας που μπορεί να κλείνει μέσα της, με ανυπέρβλητη πλαστικότητα, όλο το μυστήριο των θείων νοημάτων.

Ποικιλία ρυθμών σε απόλυτη αρμονία, εκφραστικότητα χωρίς βερμπαλισμούς, άγγιγμα του θείου, χωρίς θρησκόληπτες υπερβολές... κάνουν ίσως τα κείμενά του το καλύτερο μέσο για να γευθεί, όποιος θέλει να πιστεύει, κάτι λίγο απ' αυτό που ονομάζουμε Θεός.

Η εκκλησία ανακήρυξε τον Ρωμανό τον Μελωδό (αυτό είναι το όνομα που έγινε γνωστός στους αιώνες ο... φάλτσος Σύριος), άγιο και γιορτάζει τη μνήμη την 1η Οκτωβρίου.

Σχόλια